Veelvoorkomende problemen bij borstvoeding en hoe je ze effectief aanpakt

Inleiding

Borstvoeding geven is een natuurlijk proces, maar gaat niet altijd vanzelf. Veel moeders in Nederland ervaren in de eerste weken na de geboorte uitdagingen zoals pijn, twijfels over de melkproductie of problemen met aanleggen. Gelukkig zijn de meeste borstvoedingsproblemen goed te behandelen met de juiste kennis en begeleiding.

In dit artikel bespreken we zeven veelvoorkomende problemen bij borstvoeding en geven we praktische, wetenschappelijk onderbouwde oplossingen. Alle adviezen sluiten aan bij de Nederlandse zorgstructuur en zijn bedoeld om jou als moeder te ondersteunen bij een succesvolle borstvoedingsperiode.

⸻

1. Tepelkloven: pijnlijk maar behandelbaar

Wat zijn het?
Tepelkloven zijn kleine scheurtjes of wondjes in de tepelhuid. Ze kunnen erg pijnlijk zijn en ontstaan meestal in de eerste weken van de borstvoedingsperiode.

Oorzaken:
• Verkeerde aanlegtechniek
• Droge of gevoelige huid
• Veelvuldig loslaten van de borst tijdens het drinken

Wat kun je doen?
• Besteed extra aandacht aan de aanhaptechniek en houding van je baby
• Gebruik lanolinecrème (100% gezuiverd) na elke voeding
• Laat je begeleiden door een lactatiekundige IBCLC
• Gebruik tepelhoedjes alleen na overleg met een professional

⸻

2. Borstontsteking (mastitis): tijdig ingrijpen voorkomt complicaties

Symptomen:
• Roodheid en zwelling van een deel van de borst
• Koorts (>38,5°C) en griepachtige klachten
• Pijn bij het voeden

Oorzaken:
• Verstopte melkkanaaltjes
• Onregelmatig of onvoldoende legen van de borst
• Slechte borstdreinage

Oplossingen:
• Blijf voeden of kolven om melkstagnatie te voorkomen
• Masseer de borst zachtjes richting tepel tijdens het voeden
• Gebruik warme kompressen voor het aanleggen
• Neem contact op met de huisarts bij hoge koorts of geen verbetering na 24 uur

⸻

3. Verstopt melkkanaaltje: een veelvoorkomende boosdoener

Signalen:
• Pijnlijk knobbeltje in de borst
• Geen koorts (in tegenstelling tot mastitis)

Wat helpt?
• Leg je baby vaker aan, vooral aan de aangedane kant
• Probeer verschillende voedingshoudingen, waarbij de kin van je baby richting het knobbeltje wijst
• Masseer de borst zachtjes tijdens het voeden
• Raadpleeg een lactatiekundige bij terugkerende verstoppingen

⸻

4. Spruw: hardnekkig maar behandelbaar

Symptomen bij de moeder:
• Pijn of brandend gevoel tijdens of na het voeden
• Glanzende of schilferige tepels

Symptomen bij de baby:
• Witte vlekjes in de mond
• Onrustig drinken of veel loslaten

Behandeling:
• Antischimmelmedicatie (bijvoorbeeld nystatine) op voorschrift van de huisarts
• Steriliseren van spenen, flessen en kolfonderdelen
• Tepels goed laten drogen na elke voeding

⸻

5. Onbalans in melkproductie: te veel of te weinig melk

Te veel melkproductie:
• Overvolle borsten
• Baby verslikt zich of hapt onrustig
• Harde, pijnlijke plekken

Te weinig melkproductie:
• Baby komt niet goed aan in gewicht
• Weinig natte luiers
• Onrustige voedmomenten

Oplossingen:
• Bij overproductie: bied één borst per voeding aan en kolf zo nodig af
• Bij onderproductie: verhoog de frequentie van voeden (8–12x per 24 uur), huid-op-huidcontact en drinkstimulatie
• Schakel hulp in van een lactatiekundige voor persoonlijke begeleiding

⸻

6. Korte tongriem (ankyloglossie): een vaak gemiste oorzaak

Herkenning:
• Moeite met aanhappen
• Klikgeluiden bij het drinken
• Pijnlijke tepels bij de moeder

Behandeling:
• Laat je baby beoordelen door een arts of lactatiekundige
• Indien nodig kan een frenotomie (klieven van het tongriempje) uitgevoerd worden, vaak een eenvoudige ingreep

⸻

7. Wanneer professionele hulp inschakelen?

Wacht niet te lang met hulp zoeken als je:
• Aanhoudende pijn ervaart tijdens of na het voeden
• Twijfelt of je voldoende melk produceert
• Merkt dat je baby slecht groeit of weinig plast
• Regelmatig borstontstekingen hebt
• Medicatie gebruikt en twijfelt of dat samen kan met borstvoeding

Hulpbronnen in Nederland:
• Consultatiebureau (JGZ• Lactatiekundigen aangesloten bij de NVL of IBCLC
• Je huisarts of verloskundige
• Betrouwbare websites zoals borstvoeding.com of La Leche League Nederland

⸻

Praktische tips voor Nederlandse ouders
• De meeste aanvullende zorgverzekeringen vergoeden consulten bij lactatiekundigen gedeeltelijk of volledig
• Werkende moeders hebben recht op kolftijd en -ruimte tot 9 maanden na de bevalling
• Gemeenten bieden vaak borstvoedingsspreekuren aan via GGD of CJG
• Vraag hulp aan kraamzorg bij het opstarten van borstvoeding

⸻

FAQ

Doet borstvoeding altijd pijn?
Lichte gevoeligheid is normaal, maar aanhoudende pijn duidt op een probleem.

Mag ik blijven voeden bij een borstontsteking?
Ja, voeden of kolven helpt juist om ontsteking tegen te gaan.

Wat als mijn baby onvoldoende groeit?
Controleer het aantal natte luiers en laat je baby wegen bij het consultatiebureau.

⸻

Conclusie

Borstvoeding kent uitdagingen, maar met de juiste kennis en ondersteuning kunnen de meeste problemen worden opgelost. Veelvoorkomende problemen zoals tepelkloven, spruw en melkproductieproblemen zijn goed behandelbaar. Maak gebruik van de zorgstructuur in Nederland – van lactatiekundigen tot consultatiebureaus – en geef jezelf de tijd om samen met je baby een goed ritme te vinden. Borstvoeding is geen alles-of-niets-verhaal; elke druppel telt.

De Ultieme Gids voor Veilig Slapen van je Baby: Gemoedsrust voor Ouders, Zoete Dromen voor Kleintjes